Gdy mówimy o Internecie światłowodowym w Polsce, na myśl zwykle przychodzą największe ogólnokrajowe marki. Tymczasem prawdziwy obraz rynku jest znacznie bardziej złożony. W Polsce działa około 3600 operatorów telekomunikacyjnych. To przede wszystkim małe firmy osiedlowe oraz operatorzy średniej wielkości, którzy obsługują kilka powiatów albo nawet kilka województw.

To właśnie oni są dziś jednymi z najważniejszych budowniczych sieci światłowodowych, szczególnie poza największymi aglomeracjami.

Mali operatorzy na tle całego rynku

Rynek telekomunikacyjny w Polsce jest jednocześnie skoncentrowany i bardzo rozdrobniony. Kilku największych operatorów obsługuje większość przychodów, ale jeśli spojrzymy na liczbę podmiotów, dominują mniejsze firmy.

W praktyce można wyróżnić kilka poziomów działalności:

• operatorzy ogólnokrajowi z własną infrastrukturą stacjonarną i mobilną,
• operatorzy regionalni z zasięgiem w kilku powiatach albo kilku województwach,
• operatorzy osiedlowi i gminni, którzy zaczynali od jednego osiedla, spółdzielni lub miejscowości.

Właśnie ta najniższa i średnia warstwa rynku ma ogromny udział w rozwoju światłowodu. W wielu miasteczkach i wsiach to nie wielki koncern, ale lokalna firma jako pierwsza doprowadziła kabel światłowodowy pod drzwi mieszkańców.

Mały operator lepiej zna lokalne realia. Wie, gdzie powstają nowe osiedla, które ulice najbardziej narzekają na Internet mobilny i jakie są oczekiwania mieszkańców. Dzięki temu może podejmować decyzje inwestycyjne szybciej i precyzyjniej niż duża korporacja, która patrzy na mapę całego kraju.

Jak wygląda rozwój lokalnych sieci światłowodowych

Rozwój sieci światłowodowych budowanych przez lokalnych operatorów zwykle ma bardzo praktyczny charakter. Zamiast jednego gigantycznego projektu obejmującego pół kraju, mamy dziesiątki mniejszych inicjatyw, które składają się na duży efekt w skali państwa.

Najczęściej wygląda to tak:

• Start w miejscu, którego nikt wcześniej nie chciał
  Mały operator wybiera dzielnicę na obrzeżach miasta, miasteczko powiatowe albo wieś, gdzie mieszkańcy narzekają na jakość Internetu mobilnego lub stare łącza miedziane. Dla dużych firm taka lokalizacja bywa mało atrakcyjna. Lokalna spółka potrafi policzyć koszty inaczej, korzysta z prostszej struktury i lepszej współpracy z samorządem.
• Budowa pierwszych odcinków i podłączanie pionów
  Na początku światłowód trafia do kilku bloków, jednej spółdzielni mieszkaniowej albo do grupy domów jednorodzinnych przy tej samej ulicy. Właściciel sieci często osobiście rozmawia z mieszkańcami, tłumaczy zalety światłowodu i zbiera pierwsze umowy.
• Rozszerzanie zasięgu krok po kroku
  Zadowoleni klienci polecają usługę sąsiadom. Operator uzupełnia sieć o kolejne ulice i budynki, a z czasem tworzy magistrale łączące miejscowości oraz węzły dystrybucyjne. Zasięg, który zaczynał się od kilku bloków, zaczyna obejmować całą gminę lub powiat.
• Wykorzystanie istniejącej infrastruktury
  Lokalni operatorzy często łączą własne odcinki światłowodu z infrastrukturą hurtową większych firm albo sieciami zbudowanymi wcześniej ze wsparciem środków unijnych. Skupiają się na tak zwanej ostatniej mili, czyli doprowadzeniu przewodu bezpośrednio do domu abonenta.

Warto też spojrzeć na sprawę oczami zwykłego użytkownika. Dlaczego w ogóle opłaca się wybrać operatora lokalnego zamiast wielkiej marki znanej z reklam telewizyjnych

Najczęściej wymienia się trzy grupy zalet:

• Bliskość i szybkość reakcji
  Biuro, technicy i magazyn sprzętu znajdują się w tej samej gminie lub mieście. W razie awarii osoba z serwisu ma do pokonania kilka kilometrów, a nie pół województwa. Często zdarza się, że drobne problemy są usuwane jeszcze tego samego dnia.
• Elastyczność i indywidualne podejście
  Mały operator rzadziej korzysta ze sztywnych procedur. Łatwiej uzyskać niestandardową konfigurację, dodatkowy publiczny adres IP, specyficzne ustawienia dla firmy albo pomoc przy podłączeniu nietypowego sprzętu. Taka firma widzi w kliencie partnera na lata, a nie tylko numer umowy.
• Wsparcie dla lokalnej gospodarki
  Rachunek za Internet trafia do przedsiębiorstwa, które inwestuje w infrastrukturę tu na miejscu. Wiele lokalnych firm sponsoruje szkoły, kluby sportowe, wydarzenia kulturalne. W praktyce część pieniędzy wydanych na Internet wraca do społeczności w postaci innych działań.

Do tego dochodzi kwestia jakości. Operator, który rozwija sieć za własne oszczędności i kredyty, ma bardzo silną motywację, aby ta sieć działała bez przerw. Stąd duża dbałość o monitoring, zasilanie awaryjne, łącza zapasowe i szybką reakcję na każde zgłoszenie.

KPO i FERC jako wsparcie dla lokalnych firm

Rozwój światłowodu przez operatorów lokalnych opiera się w dużej części na środkach własnych. Jednocześnie ogromną rolę odgrywają programy publiczne, które pomagają finansować inwestycje w miejscach o słabszej opłacalności biznesowej.

Dwa najważniejsze instrumenty, o których mówi się dziś w branży, to Krajowy Plan Odbudowy oraz Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy. Ich celem jest zmniejszenie różnic w dostępie do bardzo szybkiego Internetu między dużymi miastami a resztą kraju.

W konkursach ogłaszanych w ramach KPO i FERC mogą brać udział także mniejsze firmy. Ważne jest nie to, jak duże jest przedsiębiorstwo, ale czy spełnia wymagania formalne oraz techniczne i potrafi zaprojektować sieć zgodnie z wymogami programu. Dla lokalnych operatorów to ogromna szansa, ponieważ:

• mogą szybciej rozbudować sieć w miejscach, gdzie bez wsparcia inwestycja byłaby zbyt kosztowna,
• zyskują możliwość wejścia do wsi i małych miasteczek, które przez lata były omijane przez większe podmioty,
• budują infrastrukturę, która po zakończeniu projektu zostaje w ich rękach i pracuje przez wiele lat.

W praktyce często wygląda to tak, że lokalna firma, która i tak rozwijała się we własnym tempie, dzięki udziałowi w konkursie przyspiesza inwestycje o kilka lat. Z perspektywy mieszkańców różnica jest bardzo odczuwalna. Zamiast czekać dekadę na lepszy Internet, otrzymują światłowód w ciągu kilku lat, a czasem nawet szybciej.

Konstrukcja konkursów sprzyja mniejszym podmiotom także dlatego, że obszary inwestycyjne bywają podzielone na stosunkowo niewielkie fragmenty. Dzięki temu do rywalizacji może przystąpić firma, która dobrze zna konkretny powiat i nie musi od razu organizować projektu na skalę pół kraju.

Geckonet przykład lokalnego operatora światłowodowego

Dobrym przykładem tego, jak lokale podejście przekłada się na realną sieć, jest operator Geckonet sp. z o.o. działający na terenie Pomorza i Kujaw. Firma zaczynała od świadczenia usług internetowych w kilku gminach, a z czasem rozbudowała zasięg na kolejne miejscowości oraz powiaty.

Geckonet rozwija sieć światłowodową w technologii FTTH, czyli światłowodu doprowadzonego bezpośrednio do mieszkania lub domu. W ofercie znajdują się prędkości sięgające jednego gigabita na sekundę, telewizja wysokiej rozdzielczości oraz telefonia internetowa. Co ważne, operator zapewnia w umowie minimalny poziom prędkości, dzięki czemu klient ma pewność, że łącze będzie działało stabilnie, a nie tylko teoretycznie osiągało zadeklarowane wartości.

Sieć światłowodowa Geckonet jest dostępna między innymi w miejscowościach takich jak Gniew, Grudziądz, Nowe, Pelplin, Skarszewy, Starogard Gdański, Świecie, Warlubie oraz Zblewo, a także w okolicznych gminach. Widać tu typowy dla operatora regionalnego sposób rozwoju. Najpierw pojawia się infrastruktura w jednej gminie, z czasem powstają kolejne odcinki magistrali, nowe węzły, a w efekcie powstaje spójna sieć obejmująca znaczną część regionu.

Dla mieszkańca oznacza to połączenie kilku zalet. Z jednej strony nowoczesny światłowód z wysokimi prędkościami i niskimi opóźnieniami. Z drugiej strony bliskość operatora, który ma biuro i ekipę techniczną w tym samym regionie. A do tego efekt w postaci wsparcia dla lokalnej gospodarki i projektów społecznych.

Historia takich firm jak Geckonet pokazuje, że rozwój sieci światłowodowej w Polsce to nie tylko wielkie ogólnokrajowe projekty. To także setki mniejszych, lokalnych przedsięwzięć, które krok po kroku zmieniają mapę dostępu do szybkiego Internetu i sprawiają, że komfort korzystania z sieci w małym mieście czy na wsi może być równie wysoki jak w centrum dużej metropolii.

Artykuł partnera

Źródło zdjęć: Envato Elements